Saturn

Saturn

 

Saturn jest szóstą pod względem odległości od Słońca planetą w Układzie Słonecznym.

Jest zarazem drugą co do wielkości planetą w Układzie Słonecznym. Również znany był już w czasach starożytnych, otrzymał imię na cześć boga rolnictwa i zasiewów.

Saturn porusza się wokół Słońca po prawie kołowej orbicie , a czas pojedynczego okrążenia wynosi ponad 29 i pół roku.

Prędkość obrotu Saturna wokół własnej osi jest duża. I co ciekawe Saturn nie obraca się tak jak modelowa bryła sztywna. Okres obrotu rejonów równikowych wynosi około 10 godzin podczas gdy rejony okołobiegunowe obracają się w czasie dłuższym o około kilkadziesiąt minut. Na skutek dużej prędkości ruchu obrotowego doszło do spłaszczenia planety. Widać to na przykładzie wymiarów promieni równikowego i biegunowego. Okazuje się , ze promień równikowy jest o około 6.5 tysiąca kilometrów dłuższy niż promień biegunowy.

Saturn jest ponad 95 razy cięższy od Ziemi, ale średnia jego gęstość jest niewielka i wynosi zaledwie 0.71 g/cm3.

Wnętrze planety prawdopodobnie składa się z jądra żelazowo - krzemianowego, które stanowi około 20 % masy planety. Jądro otoczone jest wodorem metalicznym, który następnie przechodzi w ciekły wodór z domieszką helu. Nie ma wyraźnie zaznaczonej granicy między planetą a atmosferą, bowiem warstwa wodoru płynnie przechodzi w otoczkę gazową Saturna.

Atmosferę Saturna budują głównie : wodór (89%) i oczywiście hel (11%). Domieszki stanowią: amoniak, metan i woda. Temperatura warstwy powierzchniowej planety sięga 95 K.

Podobnie jak w przypadku Jowisza tak i tutaj mamy do czynienia ze zjawiskiem wypromieniowywania większej ilości energii niż ta otrzymywana wraz z promieniowaniem słonecznym. Mechanizm pozyskiwania dodatkowej energii przez planetę nie został jeszcze poznany zresztą podobnie jak i w przypadku Jowisza. Dla Saturn charakterystyczne są bardzo silne wiatry wiejące z prędkością nawet 1800 km/h.

Pole magnetyczne Saturna jest znacznie słabsze niż pole Jowisza.

Osobliwością Saturna są jego pierścienie. Po raz pierwszy zostały one zaobserwowane przez Galileusza. Jednak odkryte przez siebie zjawisko naukowiec opisał jako dwa znajdujące się bardzo blisko powierzchni planety księżyce. Dopiero kilkadziesiąt lat później pierścienie zostały właściwie opisane. Dokonali tego Huygens oraz Cassini.

Prawdopodobnie w skład tych pierścieni wchodzą krążące wokół planety lodowych brył o rozmiarach od kilku centymetrów do nawet stu metrów. Grubość pierścieni wynosi kilka kilometrów. Natomiast gęstość materii w pierścieniu wynosi około 1 g/cm3.

W budowie pierścienia można wyróżnić siedem charakterystycznych części, które różnią się między sobą m.in. odległością od Saturna, jasnością czy też grubością.

Saturn ma co najmniej 18 satelitów. Może ich być jednak znacznie więcej.

Po raz pierwszy Saturn można było obserwować już na początku XVII wieku, po wynalezieniu lunety. Wiek XVII to odkrycie pierścienia Saturna oraz jednego z satelitów planety - Tytana (rok 1655). Okres obiegu Tytana wokół Saturna to około 16 dni. Orbita satelity znajduje się w odległości przekraczającej 20 promieni planety. Jest ona niemalże kołowa. Tytan posiada atmosferę o dużej gęstości. W jej skład wchodzą: azot i metan, a także inne węglowodory. Dzięki nim atmosfera prawie nie jest przezroczysta. Dlatego też na temat budowy powierzchni Tytana można jedynie snuć przypuszczenia.

Po Tytanie zostały odkryte kolejne satelity. Ostatnie odkrycia przypadają na lata 1980 i 1981.

Dużo informacji na temat księżyców Saturna dostarczyły sondy Voyager.

Kolejne lata obserwacji planety za pomocą coraz doskonalszych przyrządów optycznych przyniosły informacje na temat m.in. atmosfery planety.